Një analizë e thjeshtë gjaku mund të ndihmojë në identifikimin e të rriturve të moshuar që janë në rrezik më të lartë për të vdekur brenda dy viteve, sipas një studimi të ri.
Studimi, i cili u drejtua nga Duke Health së bashku me Universitetin e Minesotës, sugjeron që molekulat e vogla të ARN-së që gjenden në qarkullimin e gjakut mund të ofrojnë një mënyrë të re për të vlerësuar rrezikun e mbijetesës afatshkurtër tek njerëzit e moshës 71 vjeç e lart, shkruan Euronews.
Studiuesit u përqendruan në fragmente të vogla të ARN-së të njohura si ARN që bashkëveprojnë me PIËI (piRNA), të cilat janë të përfshira në rregullimin e zhvillimit, rigjenerimit dhe funksionit imunitar. Duke analizuar mostrat e gjakut nga më shumë se 1,200 të rritur të moshuar, studiuesit zbuluan se nivelet më të ulëta të disa piRNA-ve ishin të lidhura me mbijetesë më të gjatë.
“Kombinimi i vetëm disa piRNA-ve ishte parashikuesi më i fortë i mbijetesës dy-vjeçare tek të rriturit e moshuar – më i fortë se mosha, zakonet e jetesës ose çdo masë tjetër shëndetësore që shqyrtuam”, tha Virginia Byers Kraus, një autore kryesore e studimit dhe profesoreshë në departamentet e Mjekësisë, Patologjisë dhe Kirurgjisë Ortopedike në Shkollën e Mjekësisë të Universitetit Duke.
“Ajo që na habiti më shumë ishte se ky sinjal i fuqishëm erdhi nga një analizë e thjeshtë gjaku”, shtoi Kraus.
Si u krye studimi dhe cilat ishin rezultatet?
Duke përdorur inteligjencën artificiale dhe të mësuarit automatik, ekipi shqyrtoi 187 masa të ndryshme shëndetësore së bashku me 828 ARN të vogla.
Modelimi i avancuar tregoi se vetëm gjashtë piRNA mund të parashikonin mbijetesën dyvjeçare me saktësi deri në 86 për qind. Këto gjetje u konfirmuan në një grup të dytë, të pavarur të të rriturve të moshuar.
Për mbijetesën afatshkurtër, piRNA-të tejkaluan moshën, nivelet e kolesterolit, aktivitetin fizik dhe më shumë se 180 masa të tjera klinike.
Pjesëmarrësit që jetuan më gjatë treguan vazhdimisht nivele më të ulëta të piRNA-ve specifike – një model që pasqyron gjetjet në organizmat laboratorikë. Për shembull, te C. elegans (krimba të vegjël të rrumbullakët), ulja e niveleve globale të piRNA-së është treguar se dyfishon jetëgjatësinë.
“Ne dimë shumë pak rreth piRNA-ve në gjak, por ajo që po shohim është se nivele më të ulëta të disa prej tyre specifike janë më të mira”, tha Kraus. “Kur këto molekula janë të pranishme në sasi më të larta, kjo mund të sinjalizojë se diçka në trup është jashtë kontrollit. Të kuptuarit e arsyes mund të hapë mundësi të reja për terapi që nxisin plakjen e shëndetshme”.
