Nëse i pyet njerëzit pse e kanë dashur Shqipërinë, shumica do ta nisin me detin. Pastaj, nëse vazhdon t’i dëgjosh, do të të flasin për një qytet kodrinor në perëndim të diellit, për një sit romak mes pishave, apo për një vakt që u shndërrua në një bisedë të gjatë. Ky është sharmi i vërtetë këtu: Shqipëria shpërblen kureshtjen dhe ritmin, jo shpejtësinë.

Ky udhëzues është ndërtuar për një udhëtim që rrjedh natyrshëm. Nuk është një listë për t’u shënuar dhe nuk përpiqet të mbulojë gjithë vendin për shtatë ditë. Përkundrazi, të tregon si të kombinosh plazhin, kulturën dhe natyrën pa kaluar gjysmën e pushimeve në rrugë.

Pse Shqipëria duket “e re” edhe kur është në trend

Tërheqja e Shqipërisë nuk lidhet vetëm me çmimet. Është ndjesia se vendi po zbulohet ende, në kohë reale, sidomos sapo largohesh nga qendrat më të dukshme turistike. Në Tiranë, këtë energji e ndien menjëherë: kafenetë janë plot, lagjet ndryshojnë shpejt dhe qyteti përzien ngjyra të forta me një histori shumë të afërt. Rezultati është një kryeqytet që ndihet i gjallë dhe i papërfunduar, në kuptimin më të mirë të fjalës.

Ajo që e dallon Shqipërinë nga shumë destinacione klasike mesdhetare është sa shpejt ndryshon peizazhi. Brenda një udhëtimi të vetëm, mund të kalosh nga bregdeti i Jonit te qytete të vjetra të mbrojtura nga UNESCO, e më pas të përfundosh në ajër të freskët malor. Ana negative është se popullariteti i përqendron turmat në disa pika gjatë verës. Një plan më i zgjuar është të udhëtosh si vendasit: zgjidh një bazë, lëviz ngadalë dhe përdor udhëtime ditore për të shijuar pjesën tjetër.

Ndalesa kulturore që i japin thellësi reale një pushimi në plazh

Nuk ke pse të jesh pasionant pas historisë për të shijuar anën kulturore të Shqipërisë. Vendndodhjet më të mira funksionojnë sepse janë në peizazhe të bukura dhe tregojnë histori të qarta, edhe nëse nuk lexon çdo tabelë. Nëse do dy përvoja që mbeten në mendje, nis me Butrintin dhe një qytet të UNESCO-s.

Butrinti ndodhet pranë bregdetit jugor, mjaftueshëm afër për t’u kombinuar me ditë plazhi, por edhe aq ndryshe sa të të ndryshojë ritmin. Është një sit me shumë shtresa historike, ku ecën përmes epokave të ndryshme, i rrethuar nga gjelbërimi dhe uji. Nëse e kombinon me Sarandën si bazë, krijon një formulë praktike: Not në det, një paradite kulturore dhe një mbrëmje të qetë sërish buzë bregut.

Sa i përket qyteteve të vjetra, Berati dhe Gjirokastra janë dyshja klasike, dhe me arsye. Berati është i ndritshëm, i butë dhe panoramik; Gjirokastra është prej guri, e pjerrët dhe dramatike. Të dyja shijohen më së miri ngadalë, me një shëtitje në orët e vona të pasdites dhe një darkë të qetë. Nëse koha është e kufizuar, zgjidh njërin dhe përjetoje siç duhet. Edhe një natë e vetme mjafton, nëse mbërrin herët sa për të shëtitur para perëndimit të diellit.

Nëse kalon nga Durrësi, mos e trajto vetëm si port apo pikë tranziti. Qyteti ka një amfiteatër romak që i jep kuptim lidhjeve të hershme mesdhetare të zonës. Nuk është ndalesa më e lëmuar vizualisht, por shpesh ndihet më reale se qytetet “kartolinë”, dhe ndonjëherë pikërisht kjo e bën të vlefshme.

Bregdet apo male: Zgjidh “motorin” dhe udhëtimi bëhet më i lehtë

Ja vendimi që e thjeshton gjithçka: A do që bregdeti të jetë historia kryesore e udhëtimit, apo brendësia e vendit? Mund t’i kombinosh të dyja, por udhëtimi bëhet më i këndshëm nëse njërin e zgjedh si bosht dhe tjetrin si shtesë.

Vija bregdetare jugore, e njohur shpesh si Riviera Shqiptare, është aty ku lindin kartolinat. Ujëra turkeze, rrugë buzë shkëmbinjve dhe plazhe që duken pothuajse të pabesueshme. Sfida është koha. Në korrik dhe gusht, të njëjtat emra të njohur mund të jenë të mbushur plot. Zgjidhja është strategjia.

Planifiko plazhin sipas rehatisë. Shko herët, bëj pushime në hije dhe lëre udhëtimin panoramik për pas rënies së vapës. Mendo të flesh pak më larg pikave më të nxehta dhe t’i vizitosh ato gjatë ditës. I merr pamjet, shmang kaosin dhe shpesh shpenzon më pak. Si bazë praktike, Saranda funksionon mirë për jugun, ndërsa Vlora mund të jetë një pikë e mirë orientimi më në veri, në varësi të itinerarit.

Shqipëria e brendshme është aty ku udhëtimi fillon të ndihet më i hapur. Zhurma e plazhit zëvendësohet nga lugina, lumenj dhe qytete me ritëm tjetër. Për një zgjedhje të lehtë dhe të qetë, shiko nga Liqeni i Ohrit në lindje. Është ideal për mëngjese të ngadalta, shëtitje buzë liqenit dhe një ritëm të butë udhëtimi.

Për një rrugë më të lidhur me natyrën, zona e lumit Vjosë është një zgjedhje shumë e mirë, sidomos nëse të pëlqejnë hapësirat e gjera dhe ideja e një Shqipërie më pak të kuruar. Në veri, Alpet Shqiptare ofrojnë një “wow” tjetër: Maja të ashpra, fshatra të vegjël dhe shtigje që mund të kthehen në kulmin e gjithë udhëtimit. Çelësi është të pranosh transportin më të ngadaltë dhe të planifikosh më pak lëvizje. Dy ose tre netë në një zonë malore shpesh vlejnë më shumë se një rreth i nxituar.

Një udhëtim i mirë në Shqipëri rrallë ka të bëjë me të bërit më shumë gjëra. Ka të bëjë me krijimin e rrjedhës. Disa zakone praktike i bëjnë këto plane të ndihen të lehta: Kufizo ndërrimet e hoteleve, lër një gjysmë dite “boshe” pa plane ambicioze dhe mbaj mend se në verë, kultura shijohet më mirë në mëngjes, ndërsa pasditet i përkasin ujit, hijes dhe drekave të gjata. Shqipëria është në formën e saj më të mirë kur i jep kohë të ulet brenda teje.

Shkrim nga Ulysse News