Kriza në Kadastër nën hetimin e SPAK: akuza për korrupsion, ndikim kriminal dhe mijëra dosje të bllokuara

Situata në Agjencia Shtetërore e Kadastrës paraqitet ndër më të rëndat që nga krijimi i saj, teksa një numër i konsiderueshëm zyrtarësh është nën hetim nga Prokuroria e Posaçme (SPAK) për afera që lidhen me manipulimin e pronave dhe korrupsionin institucional.

Raporti vjetor i SPAK për vitin 2025 evidenton një rritje të ndjeshme të rasteve që lidhen me regjistrimin e pasurive të paluajtshme, duke zbuluar skema të mirëorganizuara ku zyrtarë të niveleve të ndryshme bashkëpunojnë me grupe kriminale. Sipas këtij raporti, janë evidentuar praktika si mbivendosja e pronave, legalizime në kundërshtim me ligjin dhe manipulime në zona me interes të lartë ekonomik, veçanërisht në bregdet.

Ndërkohë, institucioni duket i paralizuar edhe në aspektin e shërbimeve. Mbi 36 mijë dosje legalizimi rezultojnë të bllokuara, duke lënë mijëra familje në pritje dhe pasiguri ligjore. Paralelisht, SPAK ka vendosur sekuestro preventive mbi sipërfaqe të konsiderueshme pronash që dyshohet se ishin në proces legalizimi të paligjshëm.

Një tjetër element shqetësues i raportit është ndikimi i grupeve kriminale në vendimmarrjen e brendshme të Kadastrës. Hetimet sugjerojnë se këto grupe nuk kufizohen më në korrupsion sporadik, por kanë arritur të depërtojnë në nivele kyçe drejtuese, duke lehtësuar tjetërsimin e pronave dhe pastrimin e parave përmes sektorit të ndërtimit.

Procesi i digjitalizimit, i prezantuar si një reformë për rritjen e transparencës, në disa raste dyshohet se ka shërbyer për të fshehur gjurmë të dokumentacionit fizik gjatë kalimit në sistemin elektronik, duke vështirësuar gjurmimin e shkeljeve.

Në qendër të debatit është edhe drejtimi i institucionit. Drejtoresha Lorena Goxhobelli raportohet se ka kërkuar disa herë dorëheqjen, ndërsa kryeministri Edi Rama nuk e ka pranuar atë. Arsyet e këtij qëndrimi mbeten të paqarta, ndërsa situata në institucion vijon të përkeqësohet.

Sipas të dhënave të SPAK, zonat më problematike për korrupsionin në Kadastër janë Vlorë, Durrës — veçanërisht zona e Gjiri i Lalzit — si dhe Tiranë. Vetëm gjatë vitit 2025 janë sekuestruar pasuri me vlerë mbi 11 milionë euro, të regjistruara përmes dokumenteve të falsifikuara me përfshirjen e zyrtarëve të Kadastrës.

Hetimet kanë shkuar më tej, duke përfshirë kontroll pasuror ndaj 16 zyrtarëve dhe ish-zyrtarëve të lartë. Autoritetet po verifikojnë jo vetëm pasuritë e tyre, por edhe ato të familjarëve, për të përcaktuar nëse ekziston një mospërputhje mes të ardhurave të deklaruara dhe stilit të jetesës.

Në këtë kontekst, Kadastra shihet gjithnjë e më shumë si një institucion në krizë të thellë, ku ndërthurja e korrupsionit, ndikimit kriminal dhe problemeve administrative ka krijuar një situatë që rrezikon të ketë pasoja të gjera për sigurinë juridike të pronës në vend.